غرب و جمهوری اسلامی عاملان تضعیف جنبش مدرن خواهی

طبق خبری کە سایت “خبر آنلاین” پخش کردە است “جمشید پژویان” کە از وی بە عنوان تئوریسین اصلی سیاست های اقتصادی دولت دهم یاد می شود (متولد سنندج)، خط فقر خانوار شهری را برای سال ۸۹ معادل ۹۴۶ هزار تومان اعلام کردە است، کە به این ترتیب و بر اساس خود سخنان ایشان بیش از ۲۷ میلیون نفر شهرنشین در ایران زیر خط فقر زندگی می کنند.

اگر این برآورد را کە برای سال ۸۹ است با سال جاری کە در آن قرار داریم مقایسە کنیم، با توجە بە گستردەتر شدن تحریمها، کاهش منابع ارزی ایران و رشد سرسام آور تورم و گرانی کالاها (اخیرا قیمت هشتاد و یک درصد کالاهای اساسی مورد استفادە خانوارها در ایران رشد قابل ملاحظەای داشتە)، آنگاە خیلی سادە می توان از برآوردی بە مراتب بالاتر برای سال جاری سخن گفت. واقعیت این است کە وضعیت اقتصادی مردم در ایران بسیار اسفبار است. فقر سیاە گریبان بسیاری را گرفتە و حلقوم آنان را می فشارد، و جمهوری اسلامی نیز بدون اینکە هیچ برنامە اساسی در این مورد داشتە باشد، کماکان بە سیاستهای مخرب خود بخصوص در زمینە هستەای ادامە می دهد، امری کە بە یمن آن مصائب زیادی بر مردم کشور ما تحمیل شدە است.

اما بعد دیگر گسترش فقر در میان مردم شهرنشین در ایران، می تواند پیامدهای آن در جابجائی گستردە در طبقە متوسط ایران و تاثیراتش بر جنبش مدرن خواهی در کشور ما باشد.

بنا بر آمار منتشرە هم اکنون بیشتر از هفتاد درصد از جمعیت ایران شهرنشین هستند.۱ اگر آمار منتشرە از طرف بانک مرکزی را مبنا بگیریم، ۵۳.۶ میلیون نفر در شهرها زندگی می کنندم کە برطبق سخنان جمشید پژویان ۲۷ میلیون نفر از آنان از سال ۸۹ بە زیر خط فقر رفتەاند. و این یعنی پنجاە درصد از جمعیت شهرنشین. و چنانکە گفتە شد با توجە بە گستردەتر شدن تحریمها و بحران اقتصادی در ایران، تعداد این جمعیت منطقا باید هم اکنون بیشتر از سال ۸۹ باشد. بە زبان جامعە شناسی، این یعنی پیوستن افراد بیشتری از طبقە متوسط بە طبقات پایینی جامعە، بە معنایی دیگر تغییر در بافت طبقاتی جامعە ایران.

و در مورد تاثیرات چنین تغییری بر جنبش مدرن خواهی مردم ایران، می توان گفت کە اگر این تحلیل را بپذیریم کە در جریان اعتراضات جنبش سبز در شهرهای بزرگ ایران، این بیشتر طبقات و اقشار متوسط بودند کە بە میدان آمدند و خواستەهای مدرن خود را در مورد جامعە مدنی فورمولە کردند، تغییرات در بافت طبقاتی جامعە و گرویدن بیشتر افراد این قشر از جامعە بە طبقات و اقشار پایینی، می تواند بە خواست مدرنیزاسیون در ایران ضربات جدی وارد آورد، و بدین ترتیب با تضعیف طبقات متوسط و دو قطبی تر شدن بیشتر جامعە، کشور ما وارد فاز دیگری در چگونگی طرح خواستەهای خود شود. چنین تغییری می تواند هم در مضمون خواستەها و هم در شیوە طرح آنان تاثیرگذار باشد. بدین معنی کە خواستەها و روشهای مدنی، دیگر صورت و فرم غالب نباشند.

واقعیت این است کە علاوە بر سیاستهای بە غایت مخرب رژیم در آسیب رساندن جدی بە اقتصاد ایران، تحریمهای غرب نیز بە مانند عامل دیگری در تضعیف طبقە و اقشار متوسط جامعە ایران، و از این طریق در ضربە زدن بە پایەهای مادی خواست مدرنیتە، بە عنوان عامل بنیادی دیگری عمل کردە است.

زیرنویسها

۱ـ بانک مرکزی جمعیت ایران را براساس برآوردهای مرکز آمار آیران، ۷۴.۷ میلیون نفر اعلام کرد. به گزارش مهر، در جدیدترین گزارش بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران آمده است: از ۷۴.۷ میلیون نفر جمعیت ایران، ۵۳.۶ میلیون نفر شهری و ۲۱.۱ میلیون نفر روستایی هستند. (سایت تابناک)