واشنگتن تحریمهای جدیدی علیه تهران وضع میکند، در حالی که تحرکات پرسنل نظامی و ناوهای هواپیمابر منطقه را در حالت آمادهباش نگه داشته است
سیمئون کر، جیمز شوتر، استف چاوز، ابیگیل هاوسلونر و رایا جلبی
به نقل از فایننشال تایمز| منتشر شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ |
به گفته پنج نفر نزدیک به دولتهای منطقه، تلاشهای دیپلماتیک فشرده برای منصرف کردن دونالد ترامپ از حمله به ایران، از جمله ارتباط بین جمهوری اسلامی و دولت ایالات متحده، تنشها در خلیج فارس را کاهش داده است.
کشورهایی از جمله عربستان سعودی، ترکیه، قطر، عمان و مصر از کاخ سفید خواستار خویشتنداری شدهاند و نسبت به آسیبهای احتمالی به همسایگان ایران در صورت حمله ایالات متحده به رژیم، از جمله افزایش قیمت جهانی نفت، هشدار دادهاند. یک مقام عرب گفت: «فعلا اوضاع آرام شده است. ایالات متحده به ایران زمان میدهد تا با ایران مذاکره کند و ببیند از اینجا به بعد به کجا میرسند.»
ارتباط بین واشنگتن و تهران به مقامات ایرانی اجازه داد تا به ترامپ اطمینان دهند که هیچ اعدامی برای معترضان وجود نخواهد داشت و تعداد کشتهشدگان به آن اندازه که در خارج از کشور گزارش میشود، زیاد نیست. این مقام رسمی گفت که امیدها در حال افزایش است که ارتباط بین دو کشور، که برخی از آنها ممکن است با کمک طرف ثالثی مانند روسیه یا عمان انجام شده باشد، بتواند در روزهای آینده به مذاکرات بیشتر تبدیل شود.
کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، روز پنجشنبه گفت: «۸۰۰ اعدام که قرار بود دیروز انجام شود، متوقف شد» اما افزود که ایالات متحده «از نزدیک این وضعیت را زیر نظر دارد و همه گزینهها روی میز است.» لیویت همچنین تأیید کرد که ترامپ با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، نیز صحبت کرده است.
تنشها در روزهای اخیر پس از آن افزایش یافت که ترامپ روز سهشنبه اظهار داشت که اقدام ایالات متحده علیه رژیم قریبالوقوع است و در شبکههای اجتماعی نوشت که «کمک در راه است» در زمانی که تظاهرکنندگان ایرانی با سرکوب شدید روبرو بودند.
عفو بینالملل اعلام کرده است که مقامات ایرانی «کشتارهای غیرقانونی جمعی را در مقیاسی بیسابقه» برای سرکوب اعتراضات عمدتاً مسالمتآمیزی که در اواخر دسامبر آغاز شد، مرتکب شدهاند و تعداد کشتهشدگان طبق «اعتراف رسمی» به ۲۰۰۰ نفر رسیده است. با این حال، ترامپ روز چهارشنبه گفت که به او اطمینان داده شده است که ایران کشتار معترضان را متوقف کرده و هیچ برنامهای برای اعدام وجود ندارد.
ترامپ گفت: «به ما گفته شده که کشتار در ایران در حال متوقف شدن است و متوقف شده است، و هیچ برنامهای برای اعدامها یا حتی یک اعدام وجود ندارد.» او منبع اطلاعات خود را مشخص نکرد. بیانیه ترامپ باعث شد قیمت جهانی نفت کاهش یابد زیرا معاملهگران نگرانی کمتری نسبت به تهدیدهای اختلال در عرضه از مهمترین منطقه صادرکننده انرژی جهان داشتند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به فاکس نیوز میگوید که هیچ اعدامی در کار نخواهد بود © رویترز
ایالات متحده اما روز پنجشنبه تحریمهای جدیدی را علیه مقامات تهران که به گفته آنها در سازماندهی سرکوب دست داشتند، و همچنین افراد و نهادهایی که آنها را به پولشویی درآمدهای نفتی ایران متهم میکند، اعلام کرد.
در میان ۱۸ فرد و نهاد تحت تحریم، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، بود که به گفته واشنگتن یکی از اولین رهبران ایرانی بود که خواستار خشونت برای سرکوب معترضان شد. ایالات متحده همچنین فرماندهان استانی سپاه پاسداران نیروی «شبه» نظامی ایران را تحت تحریم قرار داد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در یک پیام ویدیویی گفت: «پیام ما به مردم ایران واضح است. خواستههای شما مشروع است. شما برای یک هدف والا اعتراض میکنید و ایالات متحده از شما و تلاشهایتان حمایت میکند.» وی گفت پیام واشنگتن به رهبری تهران این است که «اگر تصمیم دارید به ما بپیوندید، هنوز زمان وجود دارد. همانطور که رئیس جمهور ترامپ گفته است، خشونت را متوقف کنید و در کنار مردم ایران بایستید.»
از سوی دیگر سطح هشدار پایگاه هوایی العدید در قطر روز پنجشنبه کاهش یافت و پرسنل و تجهیزات پس از آنکه برخی از آنها روز چهارشنبه از فرماندهی نظامی منطقهای ایالات متحده که میزبان حدود ۱۰ هزار سرباز است، خارج شده بودند به پایگاه بازگشتند. این اقدام گمانهزنیها در مورد حمله قریبالوقوع ایالات متحده به ایران را افزایش داده بود.
به گفته یک دیپلمات و تحلیل ماهوارهای توسط اولی بالینگر، مدرس محاسبات جغرافیایی در دانشگاه کالج لندن، نشان میدهد که ناوگروه هواپیمابر آبراهام لینکلن به سمت منطقه در حرکت است. نیروی دریایی ایالات متحده اعلام کرد که قادر به اظهار نظر در مورد عملیات دریایی آینده نیست.
دیپلماتها گفتند مشخص نیست که آیا این استقرار ظاهری مقدمهای برای حمله بوده و یا به منظور گیج کردن ایران بوده است. ایالات متحده اکنون نسبت به ماه ژوئن، زمانی که ترامپ دستور حمله هوایی به تأسیسات هستهای ایران را صادر کرد، داراییهای نظامی کمتری در منطقه دارد.
برخی از مقامات ارشد دفاعی سابق گفتهاند که این امر مانع از حمله بزرگ ایالات متحده نمیشود، اما با توجه به وعده ایران برای تلافی، واشنگتن ترجیح میدهد قبل از هرگونه حمله بزرگ، داراییهای بیشتری را مستقر کند.
از سوی دیگر کارشناسان منطقهای، تحلیلگران دفاعی و مقامات سابق آمریکایی نیز هشدار دادهاند که بعید است حملات هوایی ایالات متحده به تنهایی بتواند رژیم ایران را سرنگون کند
یکی از این افراد گفت، در حالی که ایالات متحده در حال بررسی اثربخشی حملات احتمالی بود، هنوز آنها را منتفی اعلام نکرده بود. این فرد گفت: «ترامپ آماده است تا ماشه را بکشد و ادعا کند که کاهش تنش یک بلوف است.» اما رئیس جمهور خواهان یک «نتیجه سریع و مشخص» بود، همانطور که با مداخله نظامی خود در ونزوئلا به آن دست یافت.
ناآرامیها در ایران و احتمال جدید مداخله ایالات متحده، کشورهای منطقه را به ایجاد روابط دفاعی نزدیکتر ترغیب کرده است.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، میگوید که ترکیه مذاکراتی در مورد تعمیق روابط دفاعی با عربستان سعودی و پاکستان، که سال گذشته پیمان دفاعی مشترک خود را تشکیل دادند، انجام داده است. او روز پنجشنبه گفت: «ثبات در منطقه فقط توسط کشورهای پیشرو آن قابل دستیابی است. اما ما از عدم اعتماد رنج بردهایم… این کمبود اعتماد را حل کنید و ۸۰ درصد از مشکلات ما حل خواهد شد. ما قطعاً به ثبات دفاعی در منطقه نیاز داریم.»
گزارشهای تکمیلی از جان پل راتبون و لورن فدور
