چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۰:۲۹

چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۰:۲۹

سرنوشت برجام؟

همانطوریکه میدانید مذاکرات برجام مابین ایران و ایالات متحده مدتی ست که متوقف شده است. این توقف مدتها قبل از آغاز جنبش اعتراضی زن، زندگی، آزادی اعلام شده و بیشتر ناشی از رد تقاضای طرف ایرانی برای گرفتن تضمین هایی از طرف آمریکایی بود. در آن زمان پیش بینی برنده انتخابات میان دوره ای آمریکا بر ان بود که کلا دولت آقای بایدن اختیار کنگره را از دست خواهد داد و بنابرین هر تضمینی هم که بدهد چندان ارزش عینی نخواهد داشت.

همانطوریکه میدانید مذاکرات برجام مابین ایران و ایالات متحده مدتی ست که متوقف شده است. این توقف مدتها قبل از آغاز جنبش اعتراضی زن، زندگی، آزادی اعلام شده و بیشتر ناشی از رد تقاضای طرف ایرانی برای گرفتن تضمین هایی از طرف آمریکایی بود. در آن زمان پیش بینی برنده انتخابات میان دوره ای آمریکا بر ان بود که کلا دولت آقای بایدن اختیار کنگره را از دست خواهد داد و بنابرین هر تضمینی هم که بدهد چندان ارزش عینی نخواهد داشت. این مساله باضافه تاثیرات عینی جنگ در اوکرائین باعث شد که مذاکرات رسما متوقف شود و به روایت نماینده اتحادیه اروپا آقای بورل تا بعد از انتخابات میاندوره ای آمریکا به تعویق بیافتد.

باور من چنانچه در یادداشت دیگری در نشریه کار آنلاین نوشته بودم بر آن بود که اتفاقا جنگ اوکرائین فرصت مناسبی را برای ایران فراهم کرده است که بتواند امتیازات خوبی از شرایط بگیرد. جمهوری اسلامی اما با تمایل به حمایت ازروسیه تصمیم گرفت از آن فرصت عملا استفاده نکند. در همان شرایط کشوریکه ظاهرا روابط بسیارخوبی با ایران دارد و از ما هم بیشتر نیازمند به کمک های روسیه است، یعنی ونزوئلا، تصمیم گرفت منافع خود را در ارجحیت قراردهد و وارد مذاکرات مستقیم با آمریکا شده و همه تحریم ها علیه خود را لغو کند و مجددا به فروشنده نفت به ایالات متحده تبدیل شود. این تغییر در حالی اتفاق افتاد که یکسال قبل از آن آمریکا برای رئیس جمهور کشور، پرزیدنت مادورو، حکم جلب بین المللی و برای دستگیری اش جایزه ۱۵میلیون دلاری تعیین کرده بود.

انتخابات میاندوره ای کنگره آمریکا هفته گذشته برگزار شد و نتایج آن تا امروز نیز بطور کامل اعلام نشده، گرچه تغییرات عمده در نتایج نهایی مشخص شده است. قبل از انتخابات پیش بینی میشد که جمهوریخواهان برآمدی بسیار بیشتر از این داشته باشند و هر دو مجلس را به کنترل خود درآورند، اما رقابت دموکرات ها و جمهوریخواهان بسیار نزدیک تر از آنچه پیش بینی میشد بوده است و گرچه دموکرات ها کنترل محلس نمایندگان را از دست دادند ولی در مجلس سنا توانستند اکثریت خود را حفظ کنند.

اکنون با مشخص شدن کنترل دموکرات ها بر مجالس بویژه مجلس سنا که مسئول سیاست خارجی است، میتوان بهتر شرایط را برای رسیدن به نوعی توافق مورد مداقه قرار داد. واقعیت آنست که با توجه به شرایط موجود طرف ایرانی هیچ نوع وزنه قابل اعتنایی برای تحمیل خواست خود در دست ندارد. با این وجود آمریکا همچنان مایل به رسیدن به نوعی توافق است تا تشدید شرایط بحرانی در اروپا را در آستانه زمستان برای کشورهای اتحادیه اروپا قابل مدیریت نماید. از سوی دیگر کشورهای اروپایی زیر فشار افکار عمومی که تحت تاثیر جنبش زن، زندگی آزادی قرار دارند، ممکن است تمایلی به توافق با ایران بر سر برجام نداشته باشند. شرایط امروز طرفین معاهده برجام بجز چین با شرایط بهار گذشته تغییر عمده کرده است و تعادل بین نیروها به هم خورده است. جنگ در اوکرائین ادامه یافته و مواضع روسیه و ناتو اگر بدتر نشده باشد بهتر نشده، اروپایی ها با مساله انرژی در زمستان روبرو هستند، ایران در جنبش دو ماهه ای دست و پا میزند که هر روز بیش از روز قبل رژیم حاکم را تهدید میکند، و در ایالات متحده دولت بایدن موضع ضعیف تری از قبل دارد و احتمالا وارد دوران آشوب های سیاسی و جدال مابین احزاب خواهد شد.

در شرایط ایده آل مذاکره هر طرف سعی میکند برای رسیدن به حداکثر بازده پشت میز بنشیند و بالطبع با دست پر بازی کند. اما بنا بر این فرضیات انتظار توافق برد-برد انتظاری بیش از امکانات است.  بدیهی ست در حال حاضر هیچ یک از طرفین با دست پر بر سر میز بازی نمی نشیند. بنابرین طرفین میدانند که طرف مقابلشان با دست خالی سر میز آمده و جایی برای چانه زنی ندارد. بهترین استراتژی در این لحظه چیست؟ در تئوری بازی که در مذاکرات سیاسی در اندیشکده های بین المللی نیز بکار میرود، استراتژی های مختلفی برای بیشترین بازده از طرف بازیگران بر طبق منطق و امکانات عینی پیشنهاد میشود. یکی از این استراتژی ها بر ماکزیمم برد در شرایطی ست که طرفین همه با دست پر حاضر شده اند. در شرایطی که دست ها روست و همه هم در موضع ضعف قرار دارند، استراتژی ایده آل بر همکاری طرفین در کاهش ضرر استوار است و بهترین بازده برای طرفین آنست که همه با بیشترین سود ممکن اما با کمترین ضرر روبرو باشند(اصطلاحا این استراتژی را ماکسی مین مینامند).

بطور مشخص در شرایط مذاکرات برجام، طرفین باید سعی کنند جلوی ضرر به خود را بگیرند; برای ایران هر ماه ادامه تحریم ها و محدودیت صادرات نفت برابر با ضررهای میلیارد دلاری است. برای طرف های اروپایی بویژه آلمان و فرانسه افزایش قیمت سوخت به معنی کاهش منافع در تولیدات صنعتی ست که در مقابله با چین از دست میرود و نارضایتی عمومی از کاهش عرضه سوخت و افزایش قیمت واحد های انرژی مساله همه کشورهای دیگر است، برای آمریکا نیز در شرایط کنونی افزایش قیمت سوخت و تاثیر آن بر چشم انداز انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۲۴ بسیار عمده است. علاوه بر همه این جزئیات، ایران در گیر دو ماه اعتراضات گسترده شهری است که دائما به خشونت و قتل و کشتار ناراضیان انجامیده است. گرچه برخی از فعالیت های خارج کشوری با درخواست از کشورهای غربی برای قطع مذاکرات و عدم تعهد به بازیافت برجام از سوی غرب متمرکز بوده است ولی جامعه اقتصادی در داخل کشور به دلایل عینی از نوعی توافق و گذر از بن بست برجام تمایل نشان میدهد.
سازمان ما در تمام سالهای اخیر از هر راه باریکی که فشار کمرشکن تحریم ها بر مردم میهنمان را کاهش دهد حمایت کرده و همچنان بر تاثیر مرگبار تحریم بر زندگی مردم و فربه شدن نیروهای امنیتی که از آن سود میبرند، هشدار میدهد.

بخش : سخن روز
تاریخ انتشار : ۲۷ آبان, ۱۴۰۱ ۱۱:۰۰ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

اگر در دهه ۱۹۳۰ زندگی می کردیم، به عنوان اروپایی‌ آزار و اذیت یهودیان را اولویت اصلی خود قرار می دادیم. اگر این زمان نسل کشی در رواندا یا بوسنی بود، ما آنها را در اولویت اول قرار می دادیم. این وظیفه ماست.

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

قرار گرفتن جامعه و کشور ما در مسیر توسعه پایدار و تامین زندگی عادلانه، سبز، شاداب و بهتر برای مردم، بویژه کارگران و زحمت‌کشان جامعه، در گرو حل مهم‌ترین مساله آزادی و دمکراسی و مشارکت واقعی مردم در اخذ تصمیمات، نه در حرف، بلکه واقعاً در عمل است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

بانک مرکزی جمهوری اسلامی با گذشت ۳۳ روز از سال ۱۴۰۳، هنوز نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۲ را رسما اعلام نکرده است، که می‌تواند به تلاش‌ دولتی‌ها برای دستکاری آمار‌های ارائه‌شده مربوط باشد، اما بر اساس جدولی که بانک مرکزی برای محاسبه تادیه بدهی و مهریه به دادگاه‌ها ارائه کرده، نرخ تورم سال ۱۴۰۲ برابر با ۵۲.۳ دهم درصد اعلام شده است.

نخل ها ایستاده میمیرند

نخل ها را شمردیم، همه ایستاده بودند،

سر بلند و سرفراز،

سبز گشتند، به سر سبزی جنگل های شمال،

ماندند، سربلند، چون نخل های جنوب،

گرچه تلخ بود، مرگ آن یاران،

اما ققنوس و ستاره گشتند،

آفریدند به نام، در تاریخ، و شکوفا گشتند،

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

سیاست حجاب اجباری یک سیاستِ شکست خورده است

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

نخل ها ایستاده میمیرند

چرا باید ثروتِ بی‌اندازه‌ی شخصی را محدود کرد؟