انتقام تاریخی روسیە!

اسلام سیاسی در ابتدا یک عکس العمل بود در مقابل استعمار، اما پیروزی آن در بعضی کشورها نتیجە یک اتحاد نوشتە و نانوشتە بود میان بعضی کشورهای غربی و اسلامگرایان در میانە تضاد میان شرق و غرب. با پیروزی غرب بر شرق، اسلامگرایان اهمیت پیشین خود را از دست دادند و این بار فاز دیگری از سیاست و روابط حاکم شد کە آن هم تابع منافع و موقعیتهای خاص طرفین بود. بطور مثال در بعضی کشورها اسلامگرایان بە تقابل با غرب برخاستند و در بعضی کشورها کماکان بر مدارا. و اکنون با ظهور داعش و تعرض آن بە بعضی کشورهای غربی و تهدید امنیتی آنان، موقعیت باز وارد فاز دیگری شدە است. فاز رویاروئی سخت.

تا آنجا بە نیروهای چپ هم برمی گردد، در بعضی کشورها و بویژە ایران در ابتدا از اسلامگرایان بعنوان نیروئی ضد استعماری و ضد امپریالیستی سعی در استفادە از پتانسیلهای آنان شد. چپها خواستند از پایگاە میانی آنان علیە نیروی مخالف استفادە کنند کە البتە این استفادە بعدها کاملا بە ضرر خودشان تمام شد. واقعیت این بود کە اسلامیستها توانستند از موقعیت میانی خود نهایتا تنها بە نفع خودشان استفادە کنند، و نە نیروهای دیگر. آنان بە عنوان نیروئی مدعی و جانشین سعی در مطرح کردن خود داشتند. آنان رویای جهانی کاملا اسلامی را داشتند.

تا آنجائی کە بە روسیە بە عنوان جایگزین سیستم شوروی برمی گردد، با فروپاشی شوروی این کشور نفوذ جهانی خود را بە میزان قابل توجهی از دست داد، و عملا جهان بە جهانی تک قطبی تبدیل شد.

اما اکنون روسیە در یک تغییر نگاە و حرکت استراتژیک و بویژە با استفادە از عنصر خطر تروریستی داعش، موقعیت دیگری در جهان یافتە است. این کشور بە عنوان جدی ترین نیروی ضد داعش، و سرانجام با همراە کردن کشوری مثل فرانسە می رود کە باز موقعیت خود را در جهان احیا و بیشتر تثبیت نماید.

حال سئوال این است کە آیا سرانجام همانطور کە اسلامیستها بە عنوان نیروئی ضد شرقی در شرایط جنگ سرد عمل کردند و یکی از عوامل فروپاشی شوروی بودند، حال بعد از گذشت سالها خود بە عاملی برای عروج روسیە تبدیل می شوند (از طریق تقابل روسیە با آنان)؟ آیا این بار روسیە انتقام شکست خود را از اسلامی‌های تندرو خواهد گرفت و یک بار برای همیشە بە عنصر استفادە ابزاری از آنان توسط جهان مدرن خاتمە خواهد داد؟

تا اینجای داستان، ظاهرا شرق و غرب دارند در همکاری با یکدیگر دوران دیگری را رقم می زنند کە با مراحل قبلی تفاوت فاحش دارد. البتە با این خصوصیت کە کماکان اسلامی‌ها و البتە اعتدالیون آنان همراە روسیە و غرب و درصدد مقابلە با افراطیون‌اند.

شاید نتیجە این حرکت اخیر، زدودن تندروها و پایان دادن بە استفادە ابزاری از آنان یک بار برای همیشە در سیاست باشد و در کنار آن جابازکردن بیشتر برای اعتدالیون. البتە این بیشتر یک احتمال و یک رویاست. اما احتمال و رویایی کە بسیار منطقی می نماید. از یاد نبریم خطر حملات شیمیائی را از جانب چنین گروههائی کە در فرانسە عملا مطرح شدند.