سهم اجاره‌بها از سبد هزینه کارگران

به گزارش خبرنگار مهر، موضوع مسکن و هزینه های آن به عنوان یکی از مهم ترین مسائل روز جامعه کارگری کشور مطرح است به نحوی که در بسته های پیشنهادی کارگران برای تعیین حداقل دستمزدهای سالیانه، مسکن به عنوان یکی از هزینه بر ترین آیتم ها درنظر گرفته می شود.

با مطرح شدن طرح مسکن مهر از سوی دولت در سال های گذشته با هدف پوشش نیازهای اقشار فاقد مسکن و کمک به خانه دار شدن مردم، از کارگران نیز به عنوان یکی از مهم ترین گروه های هدف این طرح سخن به میان آمد.

در واقع پایین بودن سطح دستمزدها و دریافتی های کارگران در کنار عدم حمایت واقعی دولت به عنوان یکی از مهم ترین شرکای اجتماعی کارگران از خانه دار شدن کارگران، باعث صرف بخش قابل توجهی از درآمد آنها برای تامین هزینه اجاره واحد مسکونی شده است.

اشتغال ۱۰ میلیون کارگر در کشور

آمارها نشان می دهد که بیش از ۱۰ میلیون نفر شاغل بازار کار کشور مشمول قانون کار و به عبارتی، کارگر شناخته می شوند که این میزان بیش از ۵۰ درصد کل شاغلان کشور را شامل می شود که تامین مسکن آنها یکی از مهم ترین موضوعاتی است که در صورت تحقق می تواند به کاهش قابل توجه هزینه جامعه کارگری منجر شود.

نادر قاضی پور، نماینده مردم ارومیه در مجلس طی روزهای گذشته در مراسم سئوال از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی موضوع فاقد مسکن بودن ۵۰ درصد کارگران کشور را مطرح کرد که این موضوع سئوالات بی پاسخی را مطرح می کند.

اولا اینکه نقش مسکن مهر در خانه دار شدن اقشار ضعیف به ویژه کارگران چه بوده است؟ چند درصد از کارگران پس از اجرای طرح مسکن مهر توانسته اند خانه دار شوند؟ آیا با فرض تاثیرگذاری مسکن مهر در خانه دار شدن جامعه کارگری کشور، درصد کارگران فاقد مسکن قبل از طرح بیش از ۵۰ درصد بوده که امروز به ۵۰ درصد رسیده است؟

استناد به آمارهای اشتغال بیش از ۱۰ میلیون نفر کارگر دارای بیمه مشمول قانون کار در کشور و قرار دادن آن در کنار اظهارات نماینده ارومیه، این نتیجه را می دهد که حداقل ۵ میلیون کارگر در کشور فاقد مسکن و اجاره نشین هستند؛ بنابراین نیمی از کارگران کشور بخش قابل توجهی از درآمد ماهیانه خود را صرف اجاره واحد مسکونی خود می کنند که البته این میزان در کلانشهرها تا هزینه 100 درصد درآمد نیز مطرح است.

هزینه اجاره در کلانشهرها به میزان ۱۰۰ درصد حداقل مزد!

علیرضا حیدری در گفتگو با مهر با بیان اینکه مشکل مسکن در تمام دوره ها بوده و یک مشکل تاریخی تلقی می شود، گفت: یکی از دلایل تشدید تقاضای مسکن در کشور، افزایش مهاجرت از روستاها به شهرها و در نتیجه افزایش جمعیت در شهرها است.

عضو سابق کانون عالی شوراهای اسلامی کار اظهار داشت: همچنین در دوره ای رشد جمعیت و زاد و ولد در کشور رشد چشمگیری داشت و این مسئله باعث افزایش تقاضای مسکن در امروز شده است.

حیدری همچنین به افزایش قیمت مسکن در شهرها و تمرکز ایجاد شده در کلانشهرها اشاره کرد و افزود: با اینکه برای کاهش قیمت تمام شده مسکن برخی تلاش ها صورت گرفت و مسکن مهر نیز با هدف حذف قیمت زمین از ساخت مسکن دنبال شد، اما کارها در این طرح به اندازه تبلیغات موثر نبوده است.

این کارشناس کارگری کشور بیان داشت: یکی از مسائل به وجود آمده در بحث مسکن مهر، ایجاد شهرهایی بدون زیرساخت لازم است که باید گفت در صورت فراهم نبودن زیربناهای لازم، ساخت مسکن اجتماعی بلا استفاده خواهد ماند.

هزینه مسکن کارگری

وی خاطر نشان کرد: وقتی از تولید مسکن اجتماعی برای اقشار ضعیف و استفاده کارگران صحبت می شود، باید واحدهایی ساخته شوند که علاوه بر پایین بودن هزینه ساخت، استانداردها نیز در آن رعایت شود و حداقل مشارکت برای اقشار ضعیف را به دنبال داشته باشد.

به گفته حیدری، دولت باید در ایجاد شهرهای جدید به نحوی عمل می کرد که می توانست از امکانات زیربنایی کلانشهرها بهره برد و هزینه های سنگین ایجاد زیرساخت ها مانند جاده، آب، برق، گاز، امکانات رفاهی و مواردی از این دست کاست.

عضو سابق کانون عالی شوراهای اسلامی کار با تاکید بر اینکه متاسفانه کارگران نتوانستند بهره چندانی از مسکن مهر ببرند، افزود: یکی از مواردی که درباره شناسایی دقیق تعداد کارگران مطرح است دستیابی به آمارهای واقعی است. دولتها معمولا آمارها را بر اساس اهداف خود تنظیم و ارائه می کنند.

وی درباره میزان هزینه خانوار کارگری برای اجاره واحدهای مسکونی، تصریح کرد: ارقام در مناطق و شهرهای مختلف کشور متفاوت است، اما در کلانشهری مانند تهران ممکن است کارگران مجبور شوند بیش از ۳۸۹ هزار و ۷۰۰ تومان حداقل مزد دریافتی را نیز برای تامین هزینه ماهیانه اجاره مسکن نیز هزینه کنند، اما در سایر شهرها و مناطق کشور نیز حداقل ۵۰ درصد حداقل مزد کارگران برای مسکن هزینه می شود.

به نقل از جدیدترین آمار مرکز آمار ایران قیمت فروش یک متر زمین یا ساختمان مسکونی در تهران حداقل ۵۰۰ هزار تومان، حداکثر ۱۰ میلیون و ۵۵۴ هزار تومان و به طور متوسط  دو میلیون و ۶۲۹ هزار تومان بوده است که درصد تغییرات نسبت به بهار سال جاری ۱۷.۱ درصد و نسبت به تابستان سال ۹۰ رقم ۳۳.۶ درصد تغییر داشته است.

همچنین براساس این گزارش در منطقه ۱ تهران که در شمال شهر و مناطق پردرآمد قرار گرفته، حداقل قیمت یک متر مربع زمین دو برابر حداقل میانگین کل شهر یعنی متری یک میلیون تومان و حداکثر آن متری ۱۰ میلیون و ۱۸۹ هزار تومان و میانگین متر مربع آن سه میلیون و ۶۷۶ میلیون تومان بوده است که ۶.۸ درصد معاملات شهر تهران را در بر می‌گیرد و نسبت به بهار امسال از رشد ۸.۸ درصد و نسبت به تابستان سال قبل از رشد ۳۶ درصدی برخوردار است.

همچنین براساس این گزارش، میانگین قیمت هر متر مربع زمین یا زمین ساختمان کلنگی در منطقه ۲۲ دو میلیون و ۱۳ هزار تومان، حداقل آن متری یک میلیون و ۳۲ هزار تومان و حداکثر آن متری ۵ میلیون و ۱۶۸ هزار تومان بوده است که ۵.۹ درصد معاملات شهر تهران را شامل شده و نسبت به بهار امسال ۵.۹ درصد و نسبت به تابستان سال قبل ۳۳.۶ درصد افزایش نشان می‌دهد.

این گزارش حاکی است، بیشترین سهم معاملات ساختمان و زمین مربوط به منطقه ۲۰ تهران بوده که ۱۱ درصد معاملات را شامل شده و قیمت حداقل هر متر مربع زمین 500 هزار تومان و حداکثر هر متر مربع سه میلیون و ۵۵ هزار تومان و قیمت متوسط هر متر مربع یک میلیون و ۴۲ هزار تومان بوده است که میانگین نسبت به بهار سال جاری ۲.۸ درصد و نسبت به تابستان سال قبل ۵۶.۹ درصد رشد نشان می‌دهد و بیشترین افزایش قیمت مسکن و آپارتمان در منطقه ۲۰ تهران اتفاق افتاده است.

همچنین کمترین افزایش قیمت زمین یا زمین مسکن کلنگی در منطقه ۱۲ تهران که از مناطق مرکزی و محدوده فضاهای اداری و تجاری است، رخ داده که در این منطقه حداقل متر مربع آپارتمان ۸۵۰ هزار تومان، حداکثر آن سه میلیون و ۶۴۹ هزار تومان، میانگین قیمت هر متر مربع یک میلیون و ۷۸۷ هزار تومان و سهم معاملات مسکن در تهران ۳.۳ درصد و درصد تغییرات نسبت به بهار سال جاری ۷.۵ درصد و نسبت به تابستان سال قبل ۲۲.۹ درصد بوده است که نشان می‌دهد، نسبت به سال قبل کمترین افزایش در مناطق ۲۲ گانه تهران را داشته است.

همچنین براساس آمار مرکز آمار ایران کمترین معاملات زمین یا زمین مسکونی در منطقه ۲۱ تهران با ۹ دهم درصد بوده است که که حداقل قیمت هر متر مربع ۸۷۳ هزار تومان، حداکثر ۴ میلیون و ۷۸ هزار تومان، میانگین یک میلیون و ۴۶۰ هزار تومان و درصد رشد نسبت به بهار سال جاری ۸.۴ درصد و نسبت به تابستان سال قبل ۴۰.۵ درصد افزایش نشان می‌دهد.

همچنین کمترین افزایش قیمت زمین یا زمین ساختمان مسکونی کلنگی در تهران نسبت به بهار سال جاری در منطقه 7 بوده است که از رشد معادل یک دهم درصد برخوردار بوده و در این منطقه حداقل هر متر مربع ۹۰۹ هزار تومان، حداکثر ۶ میلیون و ۶۴۲ هزار تومان و میانگین آن دو میلیون و ۹۹۷ هزار تومان بوده است که ۷.۴ درصد کل معاملات شهر تهران در این منطقه بوده و نسبت به بهار سال جاری ۱دهم درصد و نسبت به تابستان سال قبل ۳۲.۸ درصد افزایش نشان می‌دهد.