در مورد پروژه ای که در آن مشغول به کار هستید کمی برایمان بگویید:
من در پروژه بازسازی هتل آزادی تهران مشغول به کار هستم. شرکتی که کار را انجام میدهد یک شرکت چینی است به نام کاتیک شانگهای چینی که در تاریخ ۲۲ مرداد ۸۵ تحت شماره ثبت ۲۶۷۵ به ثبت رسیده است. البته برای بازسازی هتل قراردادی میان بنیاد مستضعفان و یک شرکت ایتالیایی بسته شده که شرکت ایتالیایی کار را به این شرکت واگذار کرده و خود تنها ناظر است. پروژهی تغییر سیستمهای تاسیساتی از همان تاریخ ثبت شروع شده و هنوز هم به اتمام نرسیده است. میگویند خود هتل آزادی در ظرف مدت ۲ سال ساخته شد، حالا معلوم نیست چرابازسازی آن باید این همه طول بکشد، آن هم تنهابازسازی و تغییر در سیستم تاسیسات آن.
آیا بازسازی هتل از عهدهی شرکتها و مهندسین ایرانی برنمیآید که آن را به یک شرکت خارجی واگذار کرده اند؟
چرا که برنیاید. هتل اوین را پیمان کاران ایرانی بازسازی کردهاند و اکنون در حال کار است. کار بازسازی آن دوساله تمام شد. اصلا معلوم نیست چه ضرورتی داشته که به یک شرکت ایتالیایی کار داده شود تا او هم کار را به این شرکت چینی واگذار کند. تازه شرکت چینی هم بسیاری کارهای بازسازی را به شرکتهای ایرانی واگذار کرده است. مثل کاشی کاری، مقاوم سازی، نماسازی و … البته این طوری با دست به دست شدن کار حساب کنید که چه هزینه ای هدر میرود.
شاید مساله کیفیت کار است؟
کیفیت کار خیلی پایین است. ما که از نزدیک شاهدیم میبینیم که از اجناس بسیار نامرغوب استفاده میکنند. فقط به دنبال ارزان بودن هستند. مواد اولیه از پایین ترین کیفیت برخوردار است. بلافاصله پس از اتمام یک قسمت کوچک روی آن را میپوشانند و ظاهرش را درست میکنند که دیده نشود. مثلا کارگران جوش کار میگویند کیفیت نبشیهایی که استفاده میشود آن قدر پایین است که هنگام جوش دادن تکهای از آنها کنده شده و ذوب میشود و دست وبال کارگران را میسوزاند.
آیا همه ی کارگرانی که در این پروژه مشغول به کارند ایرانی هستند؟
خیر. هم کارگر ایرانی داریم و هم افغانی، تعدادی کارگر ترکمن که روزمزد هستند و چند برابر اینها هم کارگران چینی. البته میدانید که طبق قانون استخدام نیروهای خارجی هر کارگاه موظف است در برابر یک کارگر یا نیروی خارجی سه نفر ایرانی رااستخدام کند. اما این قانون در اینجا رعایت نمی شود. لابد بیناد مستضعفان خود را موظف میداند مساله بیکاری در چین را حل کند. جدیدا نیز اسامی کارگران هتل اوین را وارد لیست خود کرده اند تا مشکلی از این نظر برایشان پیش نیایید. یعنی به شکل صوری تعداد کارگران ایرانی خود را لیستها زیاد کردهاند.
مگر بازرس از وزارت کار و بیمه و … برای سرکشی نمی آید؟
از موقعی که پروژه شروع شده تنها چند باری بازرس آمده اما از اتاق سرپرست این طرف تر را ندیده است. همانجا از آنها پذیرایی میکنند و بعد مدتی هم میروند. اصلا داخل کارگاهها را ندیدهاند. درحالی که برای یک مغازه ی ساده مرتب نمایندگان وزرات کار و بیمه برای بازرسی میروند. خلاصه انگار خاطر چینیها خیلی عزیز است و بازرسان میترسند تَرَک بردارند و بشکنند.
یعنی تعداد کارگران خارجی مشغول به کار در این پروژه بیشتر از کارگران ایرانی است؟
بله . حدود ۱۵ نفر از کادر اداری چینی هستند و ۲۰۰ کارگر چینی هم هستند. ایرانیهایی که در این پروژه مشغول به کارند را میتوانیم به چند دسته تقسیم کنیم. کادر اداری که حدود ۱۵ نفرند. ۱۲ نفر نگهبان که ۲۴ ساعت کار میکنند و ۴۸ ساعت استراحت دارند. دسته بعدی کانال سازان، برشکاران(سه نفر) و دریل کاران (۲ نفر) و جوشکاران(۲ نفر) هستند. دستهی سوم نیز کارگران روزمزد هستد که بیشتر ترکمن هستند . تنها برای روزهایی مزد دریافت میکنند که کار میکنند. روی هم رفته۸۰ کارگر ایرانی وترکمن مشغول به کارند. بیشتر کارگران ترکمن که خیلی از آنها کار میکشند، بچه سال هستند. یعنی سربازی نرفتهاند. باید زیر ۱۸ سال سن داشته باشند. ده الی ۱۵ نفرشان سن شان بیشتر است. معمولا اینها فصل پاییز به شهرهایشان برمیگردند.
حقوق دریافتی اینان چه اندازه است؟
حقوق کادر اداری از ۴۰۰ هزار تومان شروع میشود تا یک میلیون دویست هزار تومان هم دریافتی دارند. اما کارگران حداقل حقوق یعنی ۲۸۵ هزار تومان را دریافت میکنند. کارگران روزمزد هم روزی حداقل حقوق مصوب. هر روز هم که کار نکنند حقوقی دریافت نمیکنند. یعنی اگر ۳۰ روز را کار کنند همان ۲۸۵ تا ۳۰۰ هزار تومان را میگرند.
حقوق کارگران چینی چقدر است؟
از نظر حقوق کارگران خارجی ۳ تا ۴ برای ایرانیها حقوق دریافت میکنند، طبق لیستهای حقوق. البته هیچ کدام از این لیست واقعی نیستند. به خاطر فرار از مالیات و …. از نظر امکانات نیز وضع آنها خیلی بهتر از کارگران ایرانی است.
نحوه ی برخورد و رفتار چینیها با کارگران ایرانی چگونه است؟
سرپرستهای قسمتها برخورد بدی با کارگران ایرانی ندارند فقط زیر فشار بالاییها که قرار میگیرند خیلی سخت برخورد میکنند. هر مساله ای را که با آنها در میان بگذارند با داد زدن جواب میدهند. و یا طرف را تهدید به اخراج میکنند. انگار آنها خوب فهمیده اند که بیکاری در ایران بیداد میکند و کارگر مجبور است با هر شرایطی کار کند. از این مساله حداکثر استفاده را میکنند. چندی پیش کارگران قسمت جوشکاری برای درخواست هواکش برای کارگاه پیش سرپرست رفته بودند. سرپرست آنها را پیش یکی از مسوولان بالا فرستاد. اما او این پاسخ را داد:” هر کس اینطوری نمیتواند کار کند بیاید تسویه حساب کند. ما هواکش نمیگذاریم. در حالی که در قسمت جوشکاری اساس به خاطر گالوانیزه بودن ورقها، گازهای سمی فراوانی وجود دارد که بسیار خطرناکند.
از شرایط کار و مشکلات موجود در کارگاهها برایمان بگویید.
مشکلات که زیاد است. یکی یکی بعضی از آنها را میگویم:
۱- سرویس نداریم. نهار نداریم. در حالی که کارگران چینی هم سرویس دارند و هم نهار. آنها روزهای تعطیل با سرویس کارگاه با خرج شرکت برای گردش به نقاط مختلف میروند. آن وقت کارگران ما از دورترین نقاط اطراف تهران با خرج خودشان باید به هتل بیایند. از کرج، رباط کریم،…. صبح معمولا ۵ صبح باید راه بیافتند تا ساعت ۸ سر کار باشند.
۲- یکی از کارگاهها در پارکینگ طبقه دوم زیرزمین قرار دارد. خود پارکینک چهار طبقه در زیر زمین است. پنج گروه در انجا مشغول به کارند. کارگاه فاقد هواکش است. در تابستان کولر ندارد و در زمستان هم فاقد وسایل گرم کنندهاست. درتابستان کارگران گرما زده میشوند و در زمستان همیشه سرماخورده اند. چند بار در زمستان برای گرم شدن، آتش روشن کردند که با برخورد بد سرپرستان مواجه شدند. در حالی که اتاق کارگران چینی کولر گازی و وسایل گرمایی دارد.
۳- وسایل ایمنی و لباس: بسیاری از کارگران از وقتی که به این شرکت آمدهاند تا به امروز تنها یک دست لباس و یک جفت کفش گرفتهاند. هر وقت که کارگران کفش و لباس میخواهند میگویند که همان بوده که دادیم. برای قسمت جوشکاری باید دستکشهای ساقه بلند مخصوص بدهند. اما هر ماه سه تا چهار جفت دستکش پارچه ای ساق کوتاه کشی میدهند که وقتی جوش روی آنها میافتد خود آن با جوش به پوست دست کارگر میچسبد و دست را بیشتر میسوزاند. باید ماسک بدهند برای جلوگیری از دود جوشکاری . اما میگویند ما فقط ماهی ۲ عدد ماسک یک بار مصرف میدهیم. در صورتی که ورقهایی که جوش داده میشود صد در صد سمی هستند. چون ورق گالوانیزه هستند و محیط هم بسته است و هواکش ندارد. باید از ماسکهای مخصوص شیمیایی استفاده شود. یکی از کارگران بر اثر همین دودها مسموم شده بود توسط اورژانس به بیمارستان منتقل شد. بعد کارگران برای اعتراض به نزد سرپرست رفتند اما او گفت که آن شخص از اول مریض بوده و گفت که باید برود تسویه حساب کند. چون دیگر نمیتواند اینجا کار کند.
وضعیت اضافه کاری و مرخصی چگونه است؟
اضافه کار که نداریم. روزهای ۵ شنبه را باید تا ساعت ۱ بمانیم اما زودتر از ساعت۴ تعطیل نمیکنند. اما اضافه ای هم بابت آن پرداخت نمی شود. مرخصی که طبق قانون باید ماهی دو روز و نیم داشته باشیم. اگر نرویم پولی بابت آن داده نمیشود و اگر هم بیشتر برویم بابت هر روز دو برابر از حقوق کسر میشود. – کارگرانی که در هتل کار میکردند دراین مدتی که هتل تعطیل بوده، کجا هستند و چه میکنند؟ – در این مدت بیکار بودهاند و از بیمه ی بیکاری استفاده میکردهاند. چندین بار برای اعتراض به وضعیت بلاتکلیفشان به هتل آمدهاند و اعتراض کردهاند. ولی پاسخ درستی به آنها ندادهاند. جدیدا به آنها گفتهاند که باید بازخرید شوند. میخواهند از کارگران جدید آن هم به شکل قراردادی استفاده کنند. می دانید خیلی زور دارد . اینجا کشور ماست. جنسهای بنجل چینی کم بود که حالا کارگر چینی هم باید وارد کنیم. کارگران چینی دست در جیب در حال راه رفتن هستند کار را ما انجام میدهیم و تازه باید از چینیها حرف زور هم بشنویم. وزارت کار و بیمه و … هم که طرف آنها را میگیرد، نمایندگان و بازرسانشان اصلا توی کارگاهها پیدایشان نمیشود.
———————————–
این گزارش توسط کانون مدافعان حقوق کارگر تهیه شده است.
