نویسنده:Theo Glauch
در سالهای آینده، قرار است سیستم تجارت انتشار گازهای گلخانهای اتحادیه اروپا به ساختمانها و حمل و نقل گسترش یابد. این امر هزینه زندگی را بیشتر افزایش میدهد و اعتراضات قابل پیشبینی است. برخلاف جنبش جلیقه زردها در سال ۲۰۱۸، چپها باید این بار آماده رهبری جنبش باشند.
یک بمب ساعتی سیاست اجتماعی در زیرزمین اتحادیه اروپا در حال تیک تاک است. در حالی که بخشهای بزرگی از جمعیت شاغل در حال حاضر از افزایش هزینههای زندگی رنج میبرند، قرار است سیستم تجارت انتشار CO₂ گسترش یابد. این ابزار که با نام “EU ETS ۲” شناخته میشود، طرح تجارت انتشار گازهای گلخانهای موجود برای صنعت را با پیامدهای اجتماعی قابل توجه به بخشهای ساختمان و حمل و نقل گسترش میدهد.*
هر کسی که سوختهای فسیلی مصرف میکند باید یک گواهی خریداری کند که تعداد کل گواهیها بر اساس اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا باشد. این گواهیها در بورسهای انرژی اروپا معامله میشوند و قیمت آنها بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود. این اقدام برای ایجاد انگیزههای مالی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای فردی در نظر گرفته شده است. تا زمانی که هزینههای سرمایهگذاری برای تغییر به فناوریهای جایگزین و سازگار با آب و هوا کمتر از هزینه خرید گواهیها باشد، این گام ارزشمند است. حداقل در تئوری. اما چه اتفاقی میافتد وقتی بسیاری از مردم هیچ جایگزین واقعی ندارند؟ به عنوان مثال، به دلیل اینکه به عنوان مستاجر، هیچ کنترلی بر سیستم گرمایش زیرزمین خود ندارید، یا به دلیل کمبود حمل و نقل عمومی به ماشین خود وابسته هستید؟
برای درک این موضوع که معرفی سیستم تجارت انتشار گازهای گلخانهای اتحادیه اروپا (ETS ۲) منجر به افزایش شدید قیمت CO₂ برای مصرفکنندگان در سراسر اروپا خواهد شد، نیازی به گوی بلورین ندارید. بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا در اروپای شرقی، مانند لهستان، جمهوری چک، مجارستان، قبرس و اسلواکی در حال حاضر هیچ مالیات CO₂ بین بخشی وضع نمیکنند و بنابراین خواستار به تعویق افتادن راهاندازی ETS ۲ هستند که قرار بود در سال ۲۰۲۷ اجرا شود و تا سال ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت. در آلمان، در حال حاضر یک تن CO₂ حدود ۵۵ یورو قیمت دارد. با معرفی ETS ۲، قیمت در سراسر اتحادیه اروپا به بین ۸۰ تا ۳۰۰ یورو در هر تن افزایش خواهد یافت. مقدار دقیق آن منوط به نوسانات بازار است و بنابراین پیشبینی آن دشوار است.
در حالی که کمیسیون اتحادیه اروپا در ابتدا قصد دارد سطح قیمت را از طریق گواهینامههای اضافی «تثبیت» کند، شروع آن به طور قابل پیشبینی تا سال ۲۰۲۸ به تعویق خواهد افتاد. با این حال، در درازمدت یک چیز واضح است: گران خواهد بود. حداقل اگر کمیسیون نخواهد از همان ابتدا تجارت انتشار گازهای گلخانهای را بیمعنی کند. در پمپ بنزین، قیمتگذاری CO₂ احتمالاً تا ۳۰ سنت در هر لیتر افزایش مییابد و یک خانواده متوسط باید سالانه چند صد یورو بیشتر برای هزینههای گرمایشی در نظر بگیرد. علاوه بر این، تعداد گواهینامهها، که نشان دهنده بودجه CO₂ باقی مانده برای دستیابی به اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا است، به طور مداوم در حال کاهش است و بنابراین، همانطور که پیشبینی میشود، قیمت همچنان افزایش خواهد یافت. بنابراین، اتحادیه اروپا هر لحظه با اعتصاب جلیقه زردها روبرو است و چپهای اروپا باید آماده باشند.
اعتراض پیشبینیشده
به عنوان یادآوری: شرایط مشابه، جلیقهزردها را در سال ۲۰۱۸ در فرانسه به خیابانها کشاند. در بحبوحه افزایش هزینههای زندگی، امانوئل مکرون ابتدا مالیات بر ثروت را لغو کرد و سپس قیمت گازوئیل و بنزین را از طریق وضع مالیات اضافی افزایش داد. این امر منجر به جنبشی گسترده و از نظر سیاسی متنوع متشکل از صدها هزار نفر شد که ماهها به خیابانها آمدند. آنها به زودی خواستههای خود را گسترش دادند و شامل حداقل دستمزد بالاتر، حقوق باز نشستگی بهتر و بازگرداندن مالیات بر ثروت شدند.
با وجود محبوبیت خواستههای چپگرایان در درون جنبش، یک نظرسنجی در سال ۲۰۱۴ نشان داد که ۴۴ درصد از معترضان در آن زمان قصد داشتند در انتخابات بعدی اروپا به جبهه ملی راست افراطی رأی دهند. این یک الگوی تکرارشونده است: ترس از تحرک اجتماعی رو به پایین، تمایل به احترام و خشم از صاحبان قدرت به طور نامتناسبی منجر به حمایت از جناح راست میشود. به عنوان اقدام نهایی برای سرپیچی در برابر طبقه حاکم. معضل چپ اروپا همچنین در عدم موفقیت آن در ایجاد یک موضع واحد در قبال اعتراضات جلیقه زردها مشهود است. در حالی که La France Insoumise، Attac و بخشهایی از اتحادیههای کارگری فرانسه تلاش کردند تا این جنبش را از درون تقویت کنند و از این طریق مانع از جذب آن توسط بازیگران راستگرا شوند، رهبری چپ آلمان در آن زمان و همچنین بخشهای بزرگی از جنبش اقلیمی، فاصله خود را حفظ کردند. آنها بخشهایی از اعتراضات را به عنوان “باز به راست” طبقهبندی کردند و از این طریق از ارائه راهنمایی سیاسی به یک جنبش اجتماعی جدید خودداری کردند. به چپ اروپا توصیه میشود که از اعتراضات جلیقه زردها درس بگیرد و مقاومت در برابر سیستم تجارت انتشار گازهای گلخانهای اتحادیه اروپا (ETS ۲) را با روایت خود رهبری کند. در غیر این صورت، نیروهای راستگرا به راحتی میتوانند کنترل این موضوع را به دست بگیرند و همچنان خود را به عنوان حزب طبقه کارگر با دستور کار ارتجاعی خود به تصویر بکشند.
این به هیچ وجه به معنای کنار گذاشتن کامل سیاست اقلیمی نیست، بلکه صرفاً عناصر بازارمحور آن است که همواره در درجه اول به نفع ثروتمندان طراحی شده و علیه عموم مردم هدایت میشوند. مالیات کربن نه تنها هزینه زندگی را افزایش میدهد، بلکه اگر مردم جایگزین های عملی نداشته باشند، این خطر را نیز به همراه دارد که تأثیر محدودی بر سیاستهای اقلیمی داشته باشد. یک چیز قطعی است: افزایش قیمتها، سیاستهای اقلیمی را کمطرفدارتر میکند و در نتیجه در نهایت بزرگترین دشمن آن میشود. جلوگیری از ETS۲ گامی به عقب برای حفاظت از اقلیم نخواهد بود، بلکه یک چرخش کامل برای فرار از بنبست خواهد بود.
بسازید، مجازات نکنید
از سوی دیگر، یک سیاست اقلیمی وجود دارد که مصرف فردی را جریمه نمیکند، بلکه به قوانین نظارتی، سرمایه گذاری عمومی و زیرساختهای عمومی متکی است. هدف باید تغییر اساسی در سیاست اقلیمی باشد: مصرفکنندگان نباید مجبور به پرداخت هزینه رفتار ظاهراً اشتباه شوند؛ در عوض، زیرساختهایی که در وهله اول زندگی بدون آلودگی اقلیمی را ممکن میسازند، باید ایجاد شوند.
به جای تحمیل مالیات CO₂ به مستاجران، ما به نوسازیهای اجباری با بهرهوری انرژی نیاز داریم که بر اجاره تأثیری نداشته باشد. این به تنهایی اغلب میتواند بیش از نیمی از انتشار CO₂ را کاهش دهد. در حالی که همزمان هزینههای گرمایش را کاهش داده و آسایش زندگی را افزایش میدهد. سیستمهای گرمایش مرکزی گازی را میتوان با سرمایه گذاری عمومی به گرمایش منطقهای سازگار با آب و هوا تبدیل کرد. و به جای افزایش مصنوعی قیمت سوخت، به سرمایهگذاریهای عظیم در گسترش حمل و نقل عمومی محلی و بین شهری و همچنین یارانههای مبتنی بر درآمد برای حمل و نقل الکتریکی، همراه با گسترش بیشتر انرژیهای تجدیدپذیر دولتی نیاز داریم. این چارچوبی برای یک سیاست اقلیمی است که به نفع طبقه کارگر است، نه اینکه هزینهها را به آنها منتقل کند. در عین حال، یک برنامه صنعتی ارائه میدهد که الگویی متضاد با اقتصاد جنگی فعلی است.
کاملاً واضح است که با توجه به اکثریت فعلی پارلمان، اجرای اقدامات نظارتی دشوار خواهد بود. این امر، سازماندهی موفقیتهای سیاسی در سطح محلی را در طول مسیر، بسیار مهمتر میکند. میتوان با ابتکارات مستاجران برای نوسازیهای کممصرف، با ابتکارات شهروندان برای گسترش حمل و نقل عمومی و در شوراهای محلی برای گسترش و نوسازی سیستمهای گرمایش منطقهای، کمپین راه انداخت. فراتر از خودِ حفاظت از آب و هوا، این همچنین در مورد نشان دادن این است که سیاست آب و هوایی به نفع اکثریت قریب به اتفاق امکانپذیر است و از این طریق پایههای موفقیتهای بیشتر را بنا نهاد.
چه در سال ۲۰۲۷ و چه در ۲۰۲۸، با یا بدون اقدامات تثبیت قیمت: معرفی سیستم تجارت انتشار گازهای گلخانهای اتحادیه اروپا (ETS ۲) به طور قابل پیشبینی نوسانات اجتماعی عظیمی را به همراه دارد. با توجه به تجربه جنبش جلیقه زردها در فرانسه، به سختی میتوان تصور کرد که این گام بدون چالش در سراسر اروپا باقی بماند. بنابراین، مناقشه پیرامون ETS ۲ به آزمونی برای آینده سیاست آب و هوایی اروپا تبدیل خواهد شد. با توجه به تحولات قانونی فعلی، بعید است که ابزاری مانند ETS۲ در درازمدت پابرجا بماند. بنابراین، سوال اساسی این است که شکست آن به چه سمت و سوی سیاسی منجر خواهد شد: آیا واکنشی ارتجاعی وجود خواهد داشت که سیاست اقلیمی را به طور کلی بیاعتبار میکند؟ یا اکثریت چپگرا موفق خواهد شد سیاست اقلیمی نخبهگرایانه را به سیاست اقلیمی برای عموم مردم تبدیل کند؟
*- سیستم تجارت انتشار گازهای گلخانهای اروپا ۲ (EU ETS 2) یک سیستم جدید و مستقل برای ساختمانها، حمل و نقل جادهای و سایر بخشها است.
منبع:Jacobin Magazin
https://jacobin.de/artikel/eu-emissionshandel-lebenshaltungskosten-gelbwesten
